Het laatste nieuws

De klimaatregulering in musea is ontzettend belangrijk. Althans, daar zijn kenners altijd van uitgegaan. Maar uit onderzoek blijkt dat de klimaatinstallaties in veel musea schade kunnen veroorzaken aan waardevolle kunst of de monumentale panden.

Marco Martens van de Technische Universiteit Eindhoven heeft onderzoek gedaan naar het klimaat van 21 musea in België en Nederland. Martens heeft aan de hand van zijn verzamelde gegevens een risicoprofiel opgesteld. Bijvoorbeeld op basis van welke biologische, chemische of mechanische stoffen er schade kan worden aangericht aan verschillende soorten materiaal. De opmerkelijkste aanbeveling die Martens een van de deelnemende musea geeft: “Laat géén speciale luchtbehandelinginstallatie ontwerpen. De honderdvijftig jaar oude vitrines beschermen de collectie van boeken en prenten perfect. Meer is niet nodig.”

Marco Martens: ”Belang binnenklimaat musea jarenlang overschat

Veel geïnvesteerd in klimaatregulering

En dat terwijl jarenlang werd gedacht dat voor het behoud van museumstukken klimaatsbeheersingsapparatuur nodig was. In 1990 werd bijvoorbeeld onder de toenmalige minister van Cultuur Hedy d’Ancona 275 miljoen gulden uitgegeven om het behoud van museumstukken te verbeteren. Zo werd altijd gedacht dat onder andere de vele ademende en zwetende bezoekers invloed zouden kunnen hebben op de kunst en panden. Dus zochten ze een oplossing in klimaatinstallaties.

Een klimaatinstallatie is niet nodig volgens Marco Martens ‘‘De vitrine beschermt de museumstukken genoeg”.

Energiebesparing

De aanbevelingen van Martens vormen een goede indicatie van wat het juiste klimaat in musea is. En dat niet alleen, volgens hem kan door het niet gebruiken van klimaatinstallaties veel energie worden bespaard. “Mijn simulatiestudie toont aan dat wanneer je een museum ‘s zomers een paar graden warmer en ‘s winters een paar graden kouder houdt, je tot 25 procent energie kunt besparen”, zo zegt Martens.

De Erfgoedinspectie en het Instituut Collectie Nederland zijn positief over de nieuwe inzichten die Martens geeft. “Het onderzoek heeft een nieuwe aanpak gebracht die financieel gunstig en duurzaam uitpakt. We weten nu dat het niet per se noodzakelijk is het klimaat in musea zo constant mogelijk te houden.”

Nederland steeds groener

Het feit dat het energieverbruik voor veel musea achteruit zal gaan is goed nieuws voor het milieu. Bovendien zijn steeds meer musea bezig met het draaien op groene stroom, in plaats van grijze stroom. Denk bijvoorbeeld aan het Van Goghmuseum, dat het duurzaamste museum ter wereld is. Maar niet alleen organisaties, ook particulieren worden enthousiaster over het gebruiken van groene stroom. Hierdoor groeit de markt op gebied van aanbieders en leveranciers en bovendien steunen steeds meer provincies en gemeenten de initiatieven door subsidies af te geven, of mogelijkheden te bieden voor plaatsing van zonneparken of windturbines.

vgm